Η πρόσφατη απόσυρση από την ελληνική αγορά του αντιβιοτικού τριμεθοπρίμη/σουλφομεθοξαζόλη (TMP/SMX) έχει προκαλέσει ερωτηματικά στην ιατρική κοινότητα. Πρόκειται για ένα φάρμακο με καθοριστικό ρόλο στη θεραπεία σοβαρών λοιμώξεων, ιδιαίτερα σε ευπαθείς ομάδες ασθενών.
Σύμφωνα με την Ελληνική Εταιρεία Λοιμώξεων, η μη διαθεσιμότητα του φαρμάκου – τόσο σε από του στόματος όσο και σε ενδοφλέβια μορφή – δημιουργεί σημαντικό θεραπευτικό κενό και περιορίζει τη δυνατότητα χορήγησης της βέλτιστης αγωγής σε κρίσιμες περιπτώσεις.
Υπενθυμίζεται ότι ο Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων ανακοίνωσε πρόσφατα την οριστική απόσυρση 230 φαρμάκων από την ελληνική αγορά έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και η TMP/SMX, παρά το εξαιρετικά χαμηλό κόστος και τη μεγάλη κλινική της αξία.
Γιατί η τριμεθοπρίμη/σουλφομεθοξαζόλη είναι τόσο σημαντική
Η TMP/SMX αποτελεί θεραπεία πρώτης γραμμής ή αναντικατάστατη επιλογή για συγκεκριμένες λοιμώξεις. Η απουσία της αναγκάζει τους θεράποντες ιατρούς να καταφεύγουν σε εναλλακτικά αντιβιοτικά, τα οποία συχνά:
- – είναι λιγότερο αποτελεσματικά
- – εμφανίζουν αυξημένες ανεπιθύμητες ενέργειες
- – έχουν υψηλότερο κόστος
- – συμβάλλουν στην επιδείνωση της μικροβιακής αντοχής
Σε ποιες λοιμώξεις είναι κρίσιμη η χρήση της
Το συγκεκριμένο αντιβιοτικό χρησιμοποιείται ευρέως σε σοβαρές και δυνητικά απειλητικές για τη ζωή λοιμώξεις, όπως:
- 1.Λοιμώξεις από Nocardia spp., κυρίως σε ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς
- 2.Πνευμονία από Pneumocystis jirovecii (PCP) σε ασθενείς με HIV/AIDS, μεταμοσχευμένους και άλλες ευπαθείς ομάδες, τόσο για θεραπεία όσο και για προληπτική χορήγηση
- 3.Εγκεφαλική τοξοπλάσμωση, όπου η έλλειψη του φαρμάκου περιορίζει σημαντικά τις θεραπευτικές επιλογές
- 4.Τοξοπλάσμωση στην κύηση, ως εναλλακτική αγωγή όταν άλλες θεραπείες δεν είναι ανεκτές ή δεν είναι διαθέσιμες
- 5.Λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος από ευαίσθητα μικροβιακά στελέχη
Οι παραπάνω λοιμώξεις συνδέονται με αυξημένη νοσηρότητα και θνητότητα, γεγονός που καθιστά την έγκαιρη και στοχευμένη θεραπεία απολύτως απαραίτητη.
Επιπτώσεις στη μικροβιακή αντοχή
Η υποχρεωτική αντικατάσταση της TMP/SMX με αντιβιοτικά ευρύτερου φάσματος ενδέχεται να επιβαρύνει περαιτέρω το ήδη σοβαρό πρόβλημα της αντοχής των μικροβίων στα αντιβιοτικά από τη μη ορθολογική χρήση τους το οποίο αποτελεί μείζον ζήτημα δημόσιας υγείας παγκοσμίως.
